Mua gốm sứ Bát Tràng ở Hà Nội

Gốm Bát Tràng bán ở khắp Hà Nội, nhưng chữ Bát Tràng trên biển hiệu không nói gì về món đồ bên trong. Nó chỉ nói về nơi món đồ được làm, và ngay cả điều đó cũng không phải lúc nào cũng đúng.

Mua gốm sứ Bát Tràng ở Hà Nội có ba đường: ra thẳng làng nghề, mua ở cửa hàng nội thành, hoặc mua trực tuyến. Ba đường khác nhau ở chỗ được cầm món đồ trên tay hay không, và được hỏi ai về cách nó làm ra.

Ba đường mua

Điều ít người biết về chợ gốm: nó là chỗ bán lẻ cho khách tham quan, còn đồ làm tay theo đặt hàng thì nằm trong các xưởng và ít khi bày ra. Hai lớp này khác nhau khá xa về sản phẩm.

Nhận ra nơi bán hiểu hàng

Không cần biết trước về gốm, chỉ cần hỏi và nghe cách trả lời.

• Hỏi món này vẽ tay hay in. Nơi hiểu hàng trả lời thẳng, nơi không thì nói vòng

• Hỏi thuộc dòng men nào. Câu trả lời nên là một cái tên cụ thể

• Hỏi mẫu này còn làm lâu dài không, đặt bù lẻ được không

• Hỏi vẽ dưới men hay trên men nếu là đồ ăn uống

• Xin xem hai chiếc cùng mẫu đặt cạnh nhau

Câu cuối là phép thử chắc nhất và không cần tin lời ai. Hai bản vẽ tay không bao giờ trùng khít, hai bản in thì chồng lên nhau vừa khớp.

Dấu hiệu nên cân nhắc lại: người bán hứa những điều cụ thể về tiền bạc hay sức khoẻ từ một món đồ, hoặc gọi mọi thứ trong cửa hàng là hàng thủ công mà không phân biệt được.

Kiểm tại chỗ

Bốn việc làm được ngay khi cầm món đồ, không cần dụng cụ gì.

Lật đáy. Cốt sứ trắng mịn, không lẫn hạt đen hay rỗ. Vành chân để mộc là đúng, vì men ở đó sẽ làm sản phẩm dính vào bệ lò.

Gõ nhẹ. Sứ nung đủ nhiệt kêu tiếng trong và ngân. Tiếng đục thì nung thấp hơn hoặc có vết nứt.

Đặt xuống mặt phẳng. Ấn nhẹ từng mép xem có cập kênh.

Rà tay ngang hoa văn. Vẽ dưới men thì phẳng lì với mặt men, vẽ trên men thì hơi gợn.

Cách kiểm tra đầy đủ nằm ở bài chọn mua gốm sứ thủ công.

Mang gì khi đi mua

Phần lớn quyết định sai đến từ việc không có sẵn thông tin lúc đứng trước món đồ.

Mang số đo chỗ định đặt: chiều rộng, chiều sâu, khoảng hở phía trên. Với đồ thờ thì mang cả số đo mặt ban thờ.

Mang ảnh chụp chỗ định đặt, chụp cả mảng tường hoặc mảng đồ phía sau. Nền phía sau quyết định món đồ có nổi lên hay không, và đây là điều dễ quên nhất.

Nếu mua thêm cho khớp bộ cũ thì mang theo một chiếc, hoặc ít nhất là ảnh chụp gần dưới ánh sáng ban ngày.

Nơi xem của Cương Duyên

Cương Duyên có xưởng nằm trong cụm làng nghề tập trung ở xã Bát Tràng, Hà Nội. Cạnh đó là Nhà Cây Đông Sơn ở K28-29-30, Khu Công nghiệp Bát Tràng, cách xưởng khoảng hai trăm mét.

Ở nội thành có điểm trưng bày tại tầng 3, số 88 Tô Vĩnh Diện, phường Khương Đình, Hà Nội.

Nghề ở đây đi qua ba thế hệ, từ cụ Phạm Tiến Môn làm nghề từ năm 1961, Phạm Duy Cương gắn với mốc thương hiệu năm 1991, tới thế hệ con cháu hiện tại. Sản phẩm được vẽ tay, không phun máy và không in decal.

Chi tiết về hai nơi này và nên đi nơi nào nằm ở bài showroom gốm sứ Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

Mua ở chợ gốm Bát Tràng có rẻ hơn không?

Rẻ hơn với hàng phổ thông, vì đó là hàng sản xuất nhanh. Với đồ làm tay thì chênh lệch không nằm ở chỗ mua mà ở chỗ món đồ được làm thế nào.

Làm sao biết món đó thật sự làm ở Bát Tràng?

Không có dấu nhận biết chuẩn hoá. Cách chắc nhất là mua ở nơi hỏi được về xưởng và về cách làm, hoặc mua thẳng tại xưởng.

Mua online thì kiểm thế nào?

Xin ảnh chụp gần nét vẽ và ảnh lật đáy, chụp dưới ánh sáng tự nhiên. Hỏi thẳng là vẽ tay hay in, và hỏi chính sách đổi nếu hàng vỡ khi vận chuyển.

Món lớn thì vận chuyển thế nào?

Hỏi trước về việc này, vì một chiếc bình cao hơn một mét không tự mang về được. Nơi bán món lớn thường có cách đóng gói và chuyển riêng.

Đọc thêm

• Mua đồ thờ Bát Tràng ở Hà Nội

• Gốm sứ công nghiệp và thủ công

• Câu chuyện gốm Bát Tràng