Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 bắt đầu từ đâu

Ngày 8 tháng 3 ở Việt Nam bây giờ là ngày của hoa và quà. Nguồn gốc của nó thì khác hẳn: một cuộc đình công của thợ dệt đòi bớt giờ làm.

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 bắt nguồn từ phong trào của nữ công nhân ngành dệt may đầu thế kỷ hai mươi, đòi giảm giờ làm, tăng lương và quyền bầu cử. Liên Hợp Quốc chính thức công nhận ngày này từ năm 1977. Ở Việt Nam, ngày 8/3 còn gắn với việc tưởng nhớ Hai Bà Trưng.

Từ xưởng dệt tới ngày lễ quốc tế

Theo ghi chép lịch sử, mốc đầu tiên là cuộc biểu tình của nữ công nhân ngành dệt ở New York năm 1908. Điều họ đòi rất cụ thể: ngày làm việc ngắn hơn, tiền công khá hơn, và quyền bỏ phiếu.

Năm 1910, tại hội nghị phụ nữ quốc tế ở Copenhagen, nhà hoạt động người Đức Clara Zetkin đề xuất lấy một ngày trong năm làm ngày của phụ nữ lao động toàn thế giới. Đề xuất được thông qua.

Ngày này được kỷ niệm ở nhiều nước suốt thế kỷ hai mươi, và tới năm 1977 thì Liên Hợp Quốc chính thức công nhận ngày 8 tháng 3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ.

Nhìn lại mốc gốc thì thấy một điều đáng chú ý: đây vốn là ngày của quyền lợi lao động, không phải ngày của quà tặng. Ý nghĩa ban đầu ấy vẫn còn ở nhiều nước, nơi ngày 8/3 gắn với các hoạt động về bình đẳng hơn là với hoa.

Ngày 8/3 ở Việt Nam

Ở Việt Nam, ngày 8/3 mang thêm một lớp nghĩa riêng: nó được gắn với việc tưởng nhớ cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng năm 40.

Sự gắn kết này khiến ngày 8/3 ở Việt Nam vừa là một ngày quốc tế vừa là một ngày có gốc trong nước. Đó cũng là lý do nó được kỷ niệm rộng rãi hơn ở Việt Nam so với nhiều nơi khác.

Cách kỷ niệm thì đã đổi nhiều theo thời gian. Trước đây phần lớn diễn ra ở cơ quan và đoàn thể. Bây giờ nó chủ yếu diễn ra trong nhà: một bó hoa, một bữa cơm, một món quà.

Thứ được tặng nói gì về cách người ta nghĩ

Nếu xếp các món quà 8/3 thường thấy theo nhóm, sẽ thấy một sự dịch chuyển khá rõ qua các thế hệ.

Nhóm cuối cùng đáng chú ý vì nó gần nhất với ý nghĩa gốc của ngày 8/3: giảm bớt phần việc, chứ không phải thêm một món đồ.

Vì sao đồ trong nhà lại thành quà 8/3

Một bình hoa, một bộ tách trà, một bộ bát đĩa. Đây là nhóm quà 8/3 ngày càng phổ biến, và lý do không chỉ vì chúng đẹp.

Đồ dùng trong nhà có một đặc tính mà hoa không có: nó được chạm vào mỗi ngày. Một bó hoa đẹp trong ba ngày, một chiếc bình thì còn lại và được dùng suốt năm.

Nhưng nhóm quà này cũng có một điều kiện: người tặng phải biết người nhận sống ra sao. Tặng một bộ đồ ăn sáu người cho một căn hộ hai người thì món quà nằm trong tủ. Đây là chỗ mà quà đồ dùng khác hẳn hoa, vốn không đòi hỏi gì.

Cách chọn theo từng người nhận nằm ở bài chọn quà 8/3 theo người nhận.

Ngày 8/3 trong một gia đình

Ở quy mô một nhà, ngày này có mấy cách được đánh dấu, và không cách nào cần nhiều tiền.

• Một bó hoa đặt vào bình có sẵn trong nhà, thay vì mua kèm bình nhựa của hàng hoa

• Một bữa cơm do người khác nấu và dọn

• Một buổi trong ngày mà việc nhà do người khác lo

• Một món đồ thay cho món đã cũ mà người nhận vẫn ngại thay

Ý cuối cùng đáng để ý nhất. Trong nhiều nhà, người phụ nữ là người dùng đồ cũ lâu nhất vì luôn để việc thay đồ cho mình xuống cuối danh sách. Thay đúng món đó là một cách tặng quà rất cụ thể.

Ngày 8/3 bắt đầu từ việc đòi bớt giờ làm. Hơn một trăm năm sau, món quà đúng tinh thần nhất vẫn là thứ làm nhẹ đi một ngày của ai đó.

Câu hỏi thường gặp

Ngày 8/3 và ngày 20/10 khác nhau thế nào?

Ngày 8/3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ, kỷ niệm ở nhiều nước. Ngày 20/10 là Ngày Phụ nữ Việt Nam, gắn với ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam năm 1930.

Vì sao ngày 8/3 ở Việt Nam gắn với Hai Bà Trưng?

Hai Bà Trưng là hình ảnh người phụ nữ đứng đầu một cuộc khởi nghĩa, nên việc tưởng nhớ được ghép vào ngày của phụ nữ. Đây là cách kỷ niệm riêng của Việt Nam.

Có bắt buộc phải tặng quà ngày 8/3 không?

Không. Đây là một ngày kỷ niệm, không phải một lệ trong nếp nhà Việt. Nhiều gia đình chỉ đánh dấu bằng một bữa cơm chung.

Ngày 8/3 có phải ngày nghỉ ở Việt Nam không?

Không, đây không phải ngày nghỉ lễ chính thức. Nhiều cơ quan tổ chức hoạt động kỷ niệm trong giờ làm hoặc sau giờ làm.

Đọc thêm

• Cách chọn quà cho từng người

• Cắm hoa chủ đề 8/3

• Quà tặng mẹ ngày 8/3