Tết Thanh Minh 2026 là ngày nào và cần sắm gì
Tết Thanh Minh 2026 vào ngày 5 tháng Tư, tiết kéo dài tới khoảng ngày 20. Bài viết có đủ lễ vật, mâm cúng và hai bài văn khấn quen dùng.
·
Đọc khoảng 7 phút
Biên soạn: Đội nội dung Cương Duyên
Tiết Thanh minh gần như cố định trên dương lịch, nên mỗi năm chỉ xê dịch một ngày. Điều thay đổi là nó rơi vào thứ mấy, và đó mới là thứ quyết định cả họ hẹn nhau được hôm nào.
Tết Thanh minh 2026 vào ngày 5 tháng Tư dương lịch. Đây là ngày vào tiết, còn cả tiết kéo dài khoảng mười lăm tới mười sáu ngày, tới chừng ngày 20 tháng Tư. Các gia đình chọn một ngày thuận tiện trong khoảng ấy để đi tảo mộ, không nhất thiết đúng ngày 5.
Ngày 5 tháng Tư và khoảng thời gian đi kèm
Thanh minh là tiết khí, tính theo vị trí mặt trời chứ không theo âm lịch, nên năm nào cũng rơi vào ngày 4 hoặc 5 tháng Tư. Năm 2026 là ngày 5.
Vì là tiết chứ không phải một ngày, nên việc đi tảo mộ vào ngày 10 hay ngày 15 tháng Tư vẫn nằm trong tiết. Đây là lý do phần lớn dòng họ chọn ngày cuối tuần gần nhất thay vì chờ đúng ngày vào tiết. Trường hợp cần đi sớm hơn mốc vào tiết thì có vài điều nên biết, nằm ở bài cúng Thanh minh sớm hơn ngày chính.
Mang gì khi đi tảo mộ
Đồ mang theo chia làm hai nhóm, và nhóm thứ nhất hay bị quên vì ai cũng nghĩ tới lễ trước.
Nhóm | Cụ thể |
|---|---|
Dụng cụ dọn mộ |
|
Lễ tại mộ |
|
Nến ngoài trời nên chọn loại có chắn gió, vì tháng Tư ở Bắc Bộ hay có gió nồm. Hương cũng vậy, loại thân dày cháy ổn định hơn loại mảnh.
Mâm cúng tại nhà sau khi tảo mộ
Sau buổi tảo mộ, phần lớn gia đình về nhà làm một mâm mời gia tiên. Mâm này không cần nhiều món, và cỗ chay hay cỗ mặn đều tùy nếp nhà.
Cỗ mặn thường có gà luộc hoặc thịt luộc, xôi gấc hoặc xôi đỗ, một bát canh, một món xào và cơm trắng.
Cỗ chay thường có xôi chè, rau củ xào, đậu phụ và canh chay.
Kèm theo là hoa tươi, trái cây, hương và đèn. Nhiều nhà bày mâm quả trên mâm bồng, còn cỗ bày trên bàn phía dưới ban thờ, để mặt ban thờ không bị chật.
Văn khấn tại phần mộ
Bản quen dùng khi làm lễ ngoài nghĩa trang, đọc sau khi đã dọn xong mộ và bày lễ.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy hoàng thiên hậu thổ, chư vị tôn thần.
Con kính lạy các ngài thần linh bản xứ cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ chúng con là… ngụ tại…
Nhân tiết Thanh minh, tín chủ con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương kính dâng trước án, kính mời chư vị tôn thần lai lâm chiếu giám.
Gia đình chúng con có ngôi mộ của… táng tại xứ này, nay muốn sửa sang xây đắp. Vì vậy chúng con xin kính cáo các đấng thần linh, thổ công, thổ phủ, long mạch, tiền chu tước, hậu huyền vũ, tả thanh long, hữu bạch hổ và chư vị tôn thần cai quản trong khu vực này.
Chúng con kính mời các vị chư thần về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho vong linh được an nhàn yên ổn, siêu thoát.
Cúi xin các vị phù hộ độ trì cho tín chủ chúng con toàn gia mạnh khỏe an bình, bốn mùa không tật ách, tám tiết hưởng thái bình.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn tại nhà
Bài này đọc trước ban thờ gia tiên, thường vào cùng ngày sau khi đã tảo mộ xong.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con lạy gia tiên tiền tổ, họ hàng nội ngoại hai bên gia tộc họ…
Con lạy bà tổ cô ông mãnh, ông bà tiền chủ hậu chủ tại gia.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Nay con giữ việc phụng thờ tên là…, tuổi…, sinh tại xã…, huyện…, tỉnh… cùng toàn gia, trước bàn thờ gia tiên cúi đầu bái lễ.
Kính mời thổ công Táo quân đồng lai cách cảm.
Kính dâng lễ bạc: trầu rượu, trà nước, vàng hương, hoa quả cùng phẩm vật lòng thành nhân dịp tiết Thanh minh, kính mời hương hồn nội ngoại tổ tiên, kỵ, cụ, ông bà, cha mẹ, cô dì chú bác, anh chị em chứng giám và hưởng lễ.
Con thành tâm thành kính cúi xin gia tiên tiền tổ phù hộ độ trì cho đại gia đình con bình an, ba tháng mùa hè chín tháng mùa đông đều mát mẻ tốt tươi, điều lành mang lại, điều dữ mang đi.
Chúng con kính dâng lễ bạc tâm thành, cúi xin gia tiên chứng giám cho lòng thành của toàn thể gia quyến.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Khi đọc, xưng đúng vai vế con hay cháu, đọc chậm và rõ. Đọc thầm cũng được nếu ở nghĩa trang đông người. Không cần thuộc lòng, cầm giấy đọc là chuyện bình thường.
Chọn giờ và sắp lịch trong ngày
Phần lớn gia đình đi tảo mộ vào buổi sáng, khoảng bảy tới mười một giờ. Lý do thực tế hơn lý do lệ: trời còn mát, đất chưa hầm, và làm xong còn kịp về nấu cỗ.
Nếu buổi sáng không xếp được, đầu giờ chiều từ một tới ba giờ vẫn đi được. Nên tránh đi quá sớm khi trời còn tối và tránh đi lúc chiều muộn, chủ yếu vì đường nghĩa trang thiếu ánh sáng và nhiều chỗ gồ ghề.
Một lịch trình quen thuộc: sáng đi tảo mộ, trưa về sửa soạn mâm, chiều cúng gia tiên tại nhà, tối cả nhà ăn cùng nhau. Ba việc này nối nhau trong một ngày, và bữa cơm cuối ngày thường mới là phần mọi người nhớ lâu nhất.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc cúng đúng ngày 5 tháng Tư không?
Không. Thanh minh là một tiết kéo dài khoảng mười lăm ngày, nên chọn ngày nào trong khoảng đó cũng được. Phần lớn dòng họ chọn ngày cuối tuần để con cháu về đông đủ.
Tảo mộ xong có bắt buộc cúng tại nhà không?
Không bắt buộc, nhưng nhiều nhà làm cả hai vì hai lễ hướng tới hai chỗ khác nhau: lễ ngoài mộ trình với thần linh cai quản khu đất, lễ trong nhà mời gia tiên về.
Gặp mưa vào ngày đã hẹn thì làm sao?
Dời sang ngày khác trong tiết là cách thường làm, vì phần dọn mộ không làm được khi mưa. Nếu không dời được, nhiều nhà chỉ thắp hương rồi về, để phần dọn cho dịp sau.
Nhà mới có người mất trong năm thì tảo mộ Thanh minh thế nào?
Lệ này khác nhau theo vùng. Có nơi kiêng đắp đất lên mộ mới trong ba năm đầu và chỉ dọn cỏ, có nơi không kiêng. Nên hỏi người lớn trong họ trước khi làm.
Đọc thêm
Nhóm
Đăng
Hỏi Cương Duyên
Cần hỏi thêm về bài này hay về một mẫu cụ thể, gọi hotline 0968 505 268 hoặc nhắn qua Zalo, Facebook.
